WEBVTT

00:00:02.060 --> 00:00:05.220 align:center line:90% position:50% size:100%
- Gipuzkoako espetxe sistemak
aro berri bati ekin dio.

00:00:05.460 --> 00:00:08.920 align:center line:90% position:50% size:100%
Martuteneko espetxeak,
ia 80 urteko ibilbidearen ondoren,

00:00:08.980 --> 00:00:11.420 align:center line:90% position:50% size:100%
bere jarduera amaitu du,
eta preso guztiak

00:00:11.520 --> 00:00:14.040 align:center line:90% position:50% size:100%
Zubietako espetxe berrira
lekualdatuko dituzte.

00:00:14.630 --> 00:00:18.750 align:center line:90% position:50% size:100%
1948an ireki zuten
Martuteneko kartzela.

00:00:19.170 --> 00:00:21.710 align:center line:90% position:50% size:100%
Ordutik milaka presoren
igarobidea izan da,

00:00:21.950 --> 00:00:23.690 align:center line:90% position:50% size:100%
eta Euskal Herriko
historia garaikideko

00:00:23.710 --> 00:00:27.980 align:center line:90% position:50% size:100%
hainbat pasarteren lekuko ere bai.
Bereziki euskal gatazkaren urteetan,

00:00:28.060 --> 00:00:31.440 align:center line:90% position:50% size:100%
presoen auziari lotutako irudi
eta mobilizazio askoren erdigune

00:00:31.500 --> 00:00:32.100 align:center line:90% position:50% size:100%
bihurtu zen.

00:00:35.700 --> 00:00:38.110 align:center line:90% position:50% size:100%
Urteek aurrera egin ahala,
ordea, instalazioak

00:00:38.190 --> 00:00:40.590 align:center line:90% position:50% size:100%
zaharkituta geratu dira.
Uholde arriskua,

00:00:40.630 --> 00:00:43.730 align:center line:90% position:50% size:100%
espazio falta eta egitura zaharkituak
izan dira azken urteetan

00:00:43.790 --> 00:00:45.980 align:center line:90% position:50% size:100%
gehien errepikatu diren
arazoetako batzuk.

00:00:46.600 --> 00:00:49.360 align:center line:90% position:50% size:100%
Horregatik erabaki zen
espetxe berri baten eraikuntza.

00:00:49.560 --> 00:00:52.440 align:center line:90% position:50% size:100%
Zubietan kokatutako azpiegitura
modernoa da, eta

00:00:52.500 --> 00:00:54.540 align:center line:90% position:50% size:100%
espetxe eredu berri
baten isla izan nahi du,

00:00:54.880 --> 00:00:58.050 align:center line:90% position:50% size:100%
Segurtasuna eta birgizarteratzea
uztartuko dituen eredua.

00:00:59.010 --> 00:01:02.180 align:center line:90% position:50% size:100%
- Helburu.
Ez da preso dagoen pertsona sufritzen

00:01:02.220 --> 00:01:02.680 align:center line:90% position:50% size:100%
ikustea,

00:01:04.240 --> 00:01:07.690 align:center line:90% position:50% size:100%
komunitatean integratzeko
eta elkarbizitzarako prestatzea

00:01:07.720 --> 00:01:09.590 align:center line:90% position:50% size:100%
baizik.
Hori da helburu nagusia,

00:01:10.470 --> 00:01:13.430 align:center line:90% position:50% size:100%
Akonpainamendua,
formakuntza eta

00:01:13.470 --> 00:01:17.030 align:center line:90% position:50% size:100%
lan aukerak eskaintzea,
sortutako kaltea ahal den neurrian

00:01:17.310 --> 00:01:20.430 align:center line:90% position:50% size:100%
erreparatzeko eta bizitza berri bat
eraikitzeko.

00:01:20.910 --> 00:01:24.460 align:center line:90% position:50% size:100%
- Espetxeen eskumena
2021ean transferitu zion Espainiako

00:01:24.520 --> 00:01:27.760 align:center line:90% position:50% size:100%
Gobernuak Eusko Jaurlaritzari.
Ordutik, euskal erakundeek

00:01:27.820 --> 00:01:30.340 align:center line:90% position:50% size:100%
behin eta berriz
defendatu dute espetxe politikaren

00:01:30.420 --> 00:01:32.640 align:center line:90% position:50% size:100%
ardatza birgizarteratzea izan
behar dela.

00:01:33.000 --> 00:01:36.770 align:center line:90% position:50% size:100%
Zubietako espetxe estrategia
horren barruan kokatzen dute.

00:01:36.790 --> 00:01:39.270 align:center line:90% position:50% size:100%
Azpiegitura berriak
modulu zabalagoak ditu,

00:01:39.370 --> 00:01:42.430 align:center line:90% position:50% size:100%
prestakuntza eta
lan jardueretako espazio gehiago eta

00:01:42.510 --> 00:01:45.220 align:center line:90% position:50% size:100%
presoen eta profesionalen
arteko harremana errazteko

00:01:45.260 --> 00:01:49.330 align:center line:90% position:50% size:100%
diseinatutako eremuak
ia 300.000 m koadroko eremu bat

00:01:49.350 --> 00:01:51.650 align:center line:90% position:50% size:100%
hartzen du, eta horietatik
80.000 dagozkio

00:01:51.690 --> 00:01:54.610 align:center line:90% position:50% size:100%
espetxearen eraikinari.
Bertan sei modulo dira.

00:01:54.830 --> 00:01:59.060 align:center line:90% position:50% size:100%
400 pertsonarentzako lekua du.
Martutaren 250 bat lagun zeuden

00:01:59.100 --> 00:02:02.520 align:center line:90% position:50% size:100%
orain arte, eta
255 langile arituko dira lanean.

00:02:03.640 --> 00:02:06.460 align:center line:90% position:50% size:100%
Bada, simoduloetatik bat
emakumeentzat izango da.

00:02:06.720 --> 00:02:10.010 align:center line:90% position:50% size:100%
Bestalde, erizain degia, frontoia,
kiroldegia, berdeguneak,

00:02:10.050 --> 00:02:12.650 align:center line:90% position:50% size:100%
liburutegia, gimnasia
eta presoen birgizarteratzea

00:02:12.710 --> 00:02:14.750 align:center line:90% position:50% size:100%
sustatzeko beste
hainbat zerbitzu ere baditu.

00:02:15.670 --> 00:02:18.840 align:center line:90% position:50% size:100%
Jaurlaritzaren esanetan.
Pertsonen gizarteratzea sustatzeko

00:02:18.920 --> 00:02:22.600 align:center line:90% position:50% size:100%
tresna izan nahi du espetxe berriak.
Gure asmoa da espetxera

00:02:22.820 --> 00:02:24.880 align:center line:90% position:50% size:100%
sartzen direnak
zigorra betetzean

00:02:25.220 --> 00:02:28.860 align:center line:90% position:50% size:100%
sartu zirenean baino
baldintza hobeetan ateratzea.

00:02:29.480 --> 00:02:32.800 align:center line:90% position:50% size:100%
Behin Zubietako espetxea abian dela,
egunotan ari dira lekualdatzen

00:02:32.860 --> 00:02:37.040 align:center line:90% position:50% size:100%
presoak, eta Martuteneko kartzela
hilaren 24an itxiko da behin betiko.

00:02:37.320 --> 00:02:39.820 align:center line:90% position:50% size:100%
Ateak ixteak garai baten
amaiera ere irudikatzen du

00:02:39.880 --> 00:02:42.750 align:center line:90% position:50% size:100%
askorentzat.
Izan ere, XX. mende erdian

00:02:42.810 --> 00:02:45.650 align:center line:90% position:50% size:100%
ireki zuten, Francisco Francoren
diktaduraren garaian

00:02:45.850 --> 00:02:48.790 align:center line:90% position:50% size:100%
Ondarretako kartzela
hustu beharra zutelako, eta,

00:02:48.870 --> 00:02:52.310 align:center line:90% position:50% size:100%
garai hartako ohiturari jarraituz,
eraikuntzan presoen lan-indarra ere

00:02:52.330 --> 00:02:56.330 align:center line:90% position:50% size:100%
erabili zuten espetxea altxatzeko.
Gerora ere, erregimen frankistak

00:02:56.350 --> 00:02:59.390 align:center line:90% position:50% size:100%
eragindako errepresioaren
protagonista izan da espetxea,

00:02:59.610 --> 00:03:01.710 align:center line:90% position:50% size:100%
era guztietako laido,
tortura eta heriotzen

00:03:01.750 --> 00:03:05.370 align:center line:90% position:50% size:100%
lekuko zuzena izan baita.
Horregatik, Martuteneko espetxean

00:03:05.410 --> 00:03:08.950 align:center line:90% position:50% size:100%
Memoria Historikoko leku izendatzeko
eskatu dute Giza Eskubideen Euskal

00:03:08.990 --> 00:03:11.950 align:center line:90% position:50% size:100%
Herriko Behatokiak eta 24
erakunde memorialistek.

00:03:12.350 --> 00:03:15.230 align:center line:90% position:50% size:100%
Edonola ere, Donostiako Udalaren
eta gainerako erakundeen

00:03:15.290 --> 00:03:17.810 align:center line:90% position:50% size:100%
aurreikuspenen arabera,
kartzela zaharra ere itxi

00:03:17.850 --> 00:03:20.890 align:center line:90% position:50% size:100%
eta etxebizitzak eraikiko dira
bertan, horietako asko

00:03:20.910 --> 00:03:23.090 align:center line:90% position:50% size:100%
babes publikokoak.
Berri ona dela eta,

00:03:23.160 --> 00:03:25.440 align:center line:90% position:50% size:100%
gure asmoa da orain,
ekaina, uztaila partean,

00:03:25.660 --> 00:03:28.620 align:center line:90% position:50% size:100%
repartzilazio lan guztiak amaitzea,
Baina hor, gutxi gorabehera

00:03:29.200 --> 00:03:33.880 align:center line:90% position:50% size:100%
500 etxebizitza izango ditugu.
Horrenbestez, aldaketa bikoitza da.

00:03:34.120 --> 00:03:36.210 align:center line:90% position:50% size:100%
Alde batetik, Gipuzkoako
espetxe sistema

00:03:36.250 --> 00:03:38.530 align:center line:90% position:50% size:100%
azpiegitura berri batera igaro da
Zubietan.

00:03:38.950 --> 00:03:41.770 align:center line:90% position:50% size:100%
Bestetik, Donostian
hamarkadetan horren presente egon den

00:03:41.810 --> 00:03:44.350 align:center line:90% position:50% size:100%
Martuteneko eraikina ere
ixtear eta desagertzear da.

00:03:44.390 --> 00:03:46.230 align:center line:90% position:50% size:100%
Etxebizitza krisiari aurre egiteko.